Эрэгтэйчүүдэд зөвлөгөө өгөх төв

Удахгүй "Аав нарын өдөр" болно.

            Вашингтон мужийн Сонора Дод гэдэг нэртэй охин бол "Аав нарын өдөр"-г санаачлагчдын нэг юм. Сонора өөрийн аав Вилиам Смартыг хүндэтгэх онцгой өдрийг бий болгохыг хүсчээ. Смарт бол иргэний дайны ахмад дайчин бөгөөд  түүний эхнэр нь 6 дахь хүүхдээ төрүүлэх байгаад нас барснаар дөнгөж төрсөн хүүхдээ болон түүний ах эгч нарыг өсгөх үүргийг нуруун дээрээ үүрч үлдсэн юм.  Сонора охин насанд хүрснийхээ дараа нүдэн дээр нь үр хүүхдээ ганцаараа өсгөх гэж аав ээжийн үүргийг гүйцэтгэж, амь биеэ зориулж байгаа хэнээс ч гаргахгүй тийм тэвчээртэй, зоригтой, бусдын хүндлэлийг хүлээм үйл хэргийг нь хараад охин аавыгаа ойлгожээ.  Ингээд тэрээр аавдаа маш их баярлаж талархаж явдгаа илэрхийлэх зорилгоор аавынхаа нэрэмжит өдрийг бий болгожээ. Аав нь зургаадугаар сард төрсөн учраас  Сонора энэ сарыг сонгож 1910 оны 6 сарын 19-ний өдөр Вашингтон мужийн Споканед анхны "Аавын өдөр "- ийг тэмдэглэсэн байдаг. Түүнээс өмнө 1908 онд баруун Виржинагийн Фейрментийн төв сүмд энэ өдрийг тэмдэглэх санааг доктор Роберт Вэбб хэрэгжүүлсэн байдаг. Харин энэхүү баярыг үндэсний хэмжээний баяр болоход Дод нилээд хувь нэмрээ оруулсан гэж үздэг.  1924 онд ерөнхйилөгч Калвин Коолиж "Аавуудын өдөр " -ийг үндэсний хэмжээний баяр болгох санааг дэмжиж, 1966 оноос ерөнхийлөгч Линдон Жонсон 6 сарын гурав дахь долоо хоногийн ням гаригт "Аав нарын өдөр"-ийг тэмдэглэх болжээ. Монголд энэ өдрийг анх Монголын эрэгтэйчүүдийн холбооноос санаачилж 2005 оны 8 сарын 8-аас  эхлэн өнөөг хүртэл орон даяар тэмдэглэн өнгөрүүлж байна. Энэ өдөр аав, ээж, хүүхдүүдийн хоорондын нандин холбоог улам бататгадгаараа онцлог  юм.  Монголын эрэгтэйчүүдийн холбооноос Монголын нийт тэнгэрлэг сайхан аав нартаа халуун баяр хүргэе.

Танай хамт олонд энэ өдрийг тохиолдуулан аав хүүхдийн нандин харилцааны талаар болон, алдартай үлгэр жишээ аав нарын тухай материал нийтлэхийг хүсье.

Энэ өдөр аавууд юу хийх вэ?

• Үр хүүхдийнхээ хүндэтгэл хайрыг хүлээн аваарай
• Үр хүүхэд болон ханиа хүндэлж түүнийгээ илэрхийл
• Аав хүний өмөг түшиг, нандин ариун хайр, халамж, уужим ухаан, алсын хараатай байгаарай
• Үр хүүхэд ач зээ нартаа ураг төрөл удам угсааныхаа талаар ярьж өгөөрэй
• Архи тамхигүй эрүүл орчинг бүрдүүлээрэй
• Аавыгаа хайрлаж, бахархан хүндэлж байгаа хүүхдийнхээ сэтгэлийг хайраар, халуун дотно үгээр мялаагаарай
• Үр хүүхэд ханиа гомдоож байсан бол чин сэтгэлээсээ уучлалт гуйгаарай

Аавдаа:

• Ачлалт аавдаа чин сэтгэлийн баяр хүргэж хүндлэл үзүүлээрэй
• Аавдаа хайртайгаа, яагаад хайртайгаа хэлээрэй
• Аавтайгаа энэ өдрийг хөгжилтэй, дурсамжтай өнгөрөөгөөрэй
• Аавдаа зориулж чин сэтгэлийн бэлэг бариарай
• Хэрэв аав тань хорвоогийн мөнх бусыг үзүүлсэн бол сэтгэл дотроо хүндэтгэл үзүүлээрэй
• Ааваасаа өөрийнхөө бага насны тухай асууж, удам угсааныхаа тухай сонсоорой
• Алсад суугаа аавдаа захидал бичиж илгээгээрэй
• Аавыгаа гомдоож байсан бол энэ өдөр та чин сэтгэлээсээ уучлалт гуйгаарай

Айл гэрийн ноён нуруу өмөг түшиг болсон аав хүний нэр хүнд, байр суурь, хүүхдээ сурган хүмүүжүүлэх ухаан маш чухал юм.  Иймээс эцэг хүний сурган хүмүүжүүлэх мэдлэг боловсролоос тухайн өрх гэрийн хөгжил хүүхдийн хүмүүжлийн суурь ихээхэн шалтгаалдаг билээ.  Танд дараах зөвлөмжийг хүргэж байна.

Өрхийн тэргүүний манлайлал:

• Амьдралын утга учир зорилгоо тодорхойл
• Та өөрөө аз жаргалтай байвал таны гэр бүл аз жаргалтай байх болно
• Гэр бүлийн гишүүдийн зорилгыг тодохойлж, түүнд хүрэх арга замыг тодохойлж тууштай тэмц
• Амьдрах ухаан дадлага туршлага, бүтээлч байдлаар үлгэр дууриал үзүүл
• Гэр бүлийн эрх тэгш нэр хүнтдэй гишүүн бай
• Гэр бүлийн бүх гишүүдэд анхаарлаа хандуул тэдэнтэй ярилц
• Өрхийн тэргүүн байна гэдэг бол эрх мэдлээрээ далайлгах ёстой гэсэн үг биш гэдгийг сана
• Асуудалд буурь суурьтай хандаж эхнэр хүүхдийнхээ хувийн давтагдашгүй онцлогийг ойлгож, харгалз
• Сайн сайханд тэмүүлж, өөдрөг, урам зоригтой байж эрч хүчээ эхнэр хүүхэддээ зориулж бай
• Хувийн зохион байгуулалт сайтай бай
• Өөрийнхөө гэр бүлтэй өнөөдрийг үр бүтээлтэй өнгөрөөх зорилго тавь
• Гэр бүлийнхээ өмнө хариуцлага хүлээж түүнийг хэрхэн биелүүлэх ёстойд биш гол мөн чанар, утга учрыг ойлгож, хүлээн ав
• Өөрийгөө тасралтгүй хөгжүүл, идэвхтэй бай
• Хойш тавилгүй тууштай хөдөлмөрлө

Эцэг хүний цээрлэвэл зохих зүйлс:

• Бор дарсанд үл шунах
• Болчимгүй үгэнд үл автах
• Болохгүй үйлийг үл сэдэх
• Дээдсийн сургаальд үл тэрслэх
• Үр хүүхдээ үл хараах
• Үнэнч ханиа үл гомдоох
• Үйлийн хэцүүгээс үл шантрах
• Өмсөхийн өнгөнд үл автах

Аав хүний таван эрдэм:

• Уужим ухаан
• Хатан зориг
• Бат журам
• Өрх гэрийн сүлд
• Үр хүүхдийн сүлд

Үр хүүхдээ хүмүүжүүлэх эцэг хүний 5 зарчим:

• Алсын хараа
• Холч ухаан
• Өршөөнгүй сэтгэл
• Эв найр
• Эрхэм ёслол

Хүүхэд бол гэр бүлийн хүмүүжлийн толь

• Шүүмжлэлд өссөн хүүхэд бусдыг буруутгаж сурдаг
• Дайсагналд өссөн хүүхэд бусдад өширхөж сурдаг
• Доог тохуурхалд дассан хүүхэд бүрэг ноомой болдог
• Ичгүүрт амьдралд өссөн хүүхэд өөрийгөө буруутгаж сурдаг
• Цөхрөлөөр дүүрэн амьдралд хүүхэд хүлцэнгүй болдог
• Зөнгөөрөө өссөн хүүхэд биеэ дааж сурдаг
• Урмаар дүүрэн амьдралд хүүхэд итгэж болдог
• Магтаал дүүрэн амьдралд хүүхэд бусдыг үнэлж сурдаг
• Үнэнч шударгаар дүүрэн амьдралд хүүхэд ёс журмыг дээдэлж сурдаг
• Амгалан тайван амьдралд хүүхэд өөрийгөө хайрлаж сурдаг
• Хүндэтгэл нөхөрлөлөөр дүүрэн амьдралд хүүхэд энэрэх хайрлахыг сурдаг

Монгол хүний үр хүүхдээ сурган хүмүүжүүлдэг зарчим:

• Хүүхдээ зөв хайрлах
• Хүүхдээ хамгаалж явах
• Хүүхдэдээ сайнаар нөлөөлөх
• Хүүхэдтэйгээ цуг үйл гүйцэтгэх
• Хүүхэдтэйгээ хамт тоглож наадах
• Хүүхдэдээ амьдрах ухаан заах
• Хүүхдээ дуулгавартай болгон өсгөх
• Хүүхдээс амьдралын хүнд хэцүүг үл нуух
• Хүүхдээ дуурайх, үлгэрлэх зүйлтэй амьдарч сургах

Нүдэнд дулаахан дүрийг чинь дахин нэг хармаар

Нүгэл хургаагүй нүдийг чинь дахин нэг ширтмээр

Алгуур алгуурхан дасах алаг зүрхээ хазаарламаар

Амьдралд чамаас өөр хүмүүс байдгийг мартмаар

Алтан нарны дор чамтай хамт амьдармаар

Аяа бүсгүй минь би чамд дурлачихажээ

Ялгуун сар яагаад чамд энэ тухай яриагүй юм бол

Ялдам цэцэгс яагаад юу ч шивнээгүй юм бол

Уран шувууд учирлаж чамд хэлээгүй гэж үү, хайрт минь

Уг нь би бүхий л сэтгэлээ шөнөжин тэдэнд ярьсан юмсан \Баяраа-с\

                Эр хүн бүр эрхэмлэвэл зохино

1.       БИ, Туулж өнгөрүүлсэн амьдралдаа сэтгэл бардам байж, хойч ирээдүйдээ гэгээлэг бүхнийг үлдээнэ

2.       БИ,Хорт зуршилгүй амьдарч, бусдыг тэрхүү гачлант замаас холдуулна

3.       БИ, Биеэ засаад гэрээ засна, гэрээ засаад төрөө засна

4.       БИ, Эрүүл мэндээ сахин хамгаалж , бусдынхаа эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг хүндэтгэнэ

5.       БИ, Өөрийгөө болон гэр бүлээ хүндэтгэн, айлын дайтай айл байж хийморьлог амьдарна

6.       БИ, Амьдралын ээдрээ бартаанд сөхрөөд уначихдаггүй ноён нуруутай эрх хүн байна

7.       БИ, Байнга сурч боловсрон, аливаад уужуу тайвуу сэтгэлээр эргэцүүлэн тунгааж, нийгмийн баялгийг бүтээлцэнэ

8.       БИ, Бурууд нүд хурц байж, шударга зан чанар, зөв үйлийг эрхэмлэнэ

9.       БИ, Халамжит ханиа хүндэтгэж хосоор амьдрахын жаргалыг эдлүүлнэ

10.   БИ, Хүчин мөхөсдөж, доройтсон хэнийг ч өр нимгэн сэтгэлээр өргөж тэтгэнэ

11.   БИ, Алдсан бүхнээ засаж хазайсан бүхнийг түшиж эргэх энэ хорвоод ухаарч амьдарна.

БИ энэхүү эрхэмлэх эрмэлзлийг хэрэгжүүлж амьдарваас энэ яваа насны цэнгэлийг эдэлнэ, эс биелүүлбээс амьдралын наран бүдгэрч, хүмүүн заяа минь эзэн биедээ гомдох болно.

                                Хайртай

Намирах хархан үс чинь хэдэн ширхэг вэ?

Үсний чинь тоогоор би чамд хайртай

Наад хөл доорх элс чинь хэдэн ширхэг вэ?

Элсэн ширхэгийн тоогоор би чамд хайртай

Оройд цэцэглэн үржигч одны тоогоор хайртай

Орж дуусдаггүй бороон дуслын тоогоор хайртай

Би чамд хайртай ийм их хайртай, гэж

Бидний анхны шөнө чи минь шивнэж билээ.

Түүнээс хойш би арван жил үсээ тоолов

Түүнээс хойш арван жил би элс ширхэглэв

Намар хаварт л усны ширхэг бүрийг ангилан тоолов

Найз нь мэдэж чадсангүй ээ, чиний хичнээн хайртайг

Ертөнцийн хязгааргүйг хэмжигч ажилчин шоргоолж шиг бүсгүй би

Ер бусын итгэмтгий сүмийн тагтаа шиг бүсгүй би

Дээшээ доошоо хараачлан тоолон тоолсоор амьдрахдаа би

Дэргэдийн чамайгаа дэргэдээ байгаа эсэхийг ч мэдсэнгүй

Ертөнцийн хамгийн итгэмтгий засрашгүй мөрөөдөгч охин би

Ерөөлөөр учирсан чамдаа хайраа илчилж  амжсангүй

Би чамд хайртай, үнэхээр их хайртай

Биед минь цохилох зүрх шигээ ганцхан хайртай.

Илүүдэл жингийн асуудал хүмүүсийн нилээд  том асуудал болоод байна. Учир нь зарим өвчин эмгэг өнөөх л таргалалт гэгч асуудлаас болж үүсээд байна шүү дээ. Энэ талаар илүү тодорхой тайлбарлая. Юуны өмнө та өөрийн бийеийн жингийн индексийг тодорхойлох хэрэгтэй. Биеийн  өндрийг биеийн жинтэй харьцуулж гаргана. Жишээлбэл та 90 кг жинтэй 1м 70 см өндөртэй бол 1.70-ийг 2т үржинэ. Дараа нь 90-ийг гарсан хариундаа хуваавал таны биеийн жингийн индекс 26.5 буюу таргалалттай гэж гарч байна.

Бага жинтэй - индекс нь 18.5 ба түүнээс бага

Хэвийн эрүүл жинтэй - индекс нь 18.5-24.9

Илүүдэл жинтэй- индекс нь 25-30

Тарган- индекс нь 30-40

Хэт тарган-  40 ба түүнээс дээш оноо байна.

Таргалалтанд:

• Удамшил
• Дэглэм
• Хоол хүнс
• Сэтгэл санаа
• Эрүүл мэнд 
• Эм, эмийн бодис
• Хөдөлгөөний идэвх зэрэг нөлөөлдөг.

Таны бийеийн жингийн индекс 25-аас илүү бол:

1. Даралт ихсэх өвчнөөр өвдөх магадлал үеийнхнээсээ 2 дахин их, 45-аас дээш настай бол 6 дахин их
2. Артерийн судсыг бөглөх хэмжээний их хэмжээний холестерол цусанд тань хурна
3. Тархины цус харвах өндөр магадлалтай
4. Бүдүүн гэдэс түрүү булчирхайн хорт хавдраар өвдөх магадлал өндөр
5. Зурхний өвчнөөр өвдөхөд бэлэн
6. Чихрийн шижингээр өвдөх
7. Цөсний хүүдийн үрэвсэл, ясны үрэвсэл үүсэх магадлалтай
8. Богино насална
9. Тарган эрчүүд бусдын л адил бэлгийн дур хүсэлтэй. Гэвч жин ихтэйгээсээ болоод секс амжилтгүй болдог. Энэ нь мэдээж хосуудын дунд үл ойлголцол үүсэхэд нөлөөлнө. Цаашлаад энэ нь эрчүүд бэлгийн амьдралдаа сэтгэл хангалуун биш болоход нөлөөлдөг. Хэрэв тарган хэрнээ бас тамхи татдаг бол энэ асуудал 2 дахин илүү тохиолддог.
   
10. 20-40 насны хэт таргалалттай эрчүүд хугацаанаасаа өмнө бэлгийн сулралд орох нь элбэг.

Та өөртөө хайртай юу? Тэгвэл ямар нэг зүйл хийж эхлэх юм биш үү?

Нэгэн нэрт сэтгэгч "Бурхан бидэнд хоёр чих нэг хэл заяасан учир ярихаас илүү сонсох учиртай" хэмээсэн байдаг. Сонсож сурахын тулд:

• Харилцагчаа анхааралтай сонсож дуустал нь ярих боломж өгөх хэрэгтэй. Түр зогсолтыг яриа дууссан мэтээр ойлгох нь өрөөсгөл бөгөөд таныг хэдийд ярианд оролцохыг урьж байгааг нь мэдрэх хэрэгтэй.
• Харилцагчийн яриаг зөв ойлгосон эсэхийг шаардлага гарвал тодруулж асууж байх нь зүйтэй.
• Харилцаж буй хүнийхээ сэтгэлийн хөдөлгөөнийг зөв ойлгож, мэдрэх хэрэгтэй. Энэ нь тэдний өөрийн санаа бодол мэдрэмжээ зөв, бүрэн илэрхийлэхэд тус болно.
• Хэрэв тухайн харилцагч чухал биш зүйлийг хэт нуршиж, олон дахин яриад байвал та яриаг эелдэгээр тасалж өөрийн санаагаа илэрхийлэх хэрэгтэй \"Уучлаарай таны ярьж байгаа туйлын зөв, Гэхдээ....."\
•  Сонсож байхдаа өөрийн биеийн хэлээр \BODY LANGUAGE\ түүнийг дэмжиж, сонсч байгаагаа илэрхийлэхийг хичээгээрэй. Толгой дохих гэх мэтээр.

Эрэгтэй эмэгтэй хүмүүсийн сэтгэлзүйн ялгаа

Эрэгтэй хүн цамцаа баруун гараасаа эхлэж өмсдөг
Эмэгтэй хүн зүүн гарнаасаа

Хоолойтой цамц тайлах бол эрэгтэйчүүд доороос нь
Эмэгтэйчүүд хоолойноос нь эсвэл ханцуйнаас нь

Дэлгүүрт ороод шинэ барааг эмэгтэйчүүд сонирхдог бол
Хэрэглэж дадсан бараа руугаа эр хүн очдог

Гэрийнхаа хаалганд тулж зогсоод түрхүүрээ гаргадаг нь эрэгтэй хүн
Орцныхоо хаалга руу хүрээгүй эмэгтэй хүн цүнхээ уудалдаг

Гараа үзүүл гэж хэлэхэд эмэгтэйчүүд алгаа харуулж
Харин эрэгтэйчүүд гараа ээлжлэн харуулдаг

Эрэгтэйчүүд ерөнхийлөн хардаг бол
Эмэгтэйчүүд нэгжид гол анхаарлаа хандуулдаг

Эрчүүд юмс обьектийг илүү сонирхдог бол
Эмэгтэйчүүд хүмүүсийн харилцаа, болоод, сэтгэл хөдлөлд илүү анхаардаг

Чихэрлэг зүйлийг эрэгтэйчүүд хүлхэж иддэг бол
Эмэгтэйчүүд эсэргээрээ

Сэтгэл хямрасан үед эмэгтэйчүүд сэтгэлээ онгойтол бусадтай ярьдаг, хэн нэгнийг хүсэмжилдэг бол
Эрэгтэйчүүд өөрийн доторх хүнтэйгээ саналаа солилцож, аль болох ганцаараа байхыг хүснэ

Эмэгтэйчүүд сэтгэл хөдлөл, зөн билэгтээ итгэдэг
Харин эрэгтэйчүүд оюун ухаан, обьектив байдалд итгэдэг

Эрэгтэйчүүд үр дүнг чухалчилдаг бол
Эмэгтэйчүүд үйл явц чухал байдаг

1.    Эмэгтэйчүүд ярианы үед тэмдэг нэрийг эрчүүдээс 4 дахин олон хэрэглэдэг.

2.    Эмэгтэй хүнийг эрчүүдийн үг яриа илүү их өдөөдөг.

3.    20 эмэгтэй тутмын нэг нь сарьсан багваахайн хашгирахыг сонсч чаддаг.

4.    Эмэгтэйчүүдийн хөгжмийн сонсгол илүү хөгжсөн байдаг, хөгжмийн авьяастай 6 эмэгтэйд нэг эрэгтэй ногддог.

5.    Эмэгтэй хүний тархины тал бөмбөлгүүд адилхан хөгжилтэй. Түүнээс гадна сэтгэл хөдлөлийг хариуцсан хэсэг илүү хөгжсөн байдаг.

6.    Эмэгтэй хүний биед 15 хувь илүү өөх байдаг.

7.    Эмэгтэй хүн худлаа ярихдаа инээмсэглэж хүүхэд шиг дуугардаг.

8.    Эмэгтэй хүний арьсанд мэдрэлийн төгсгөлүүд 10 хувь илүү байдаг.

9.    Ихэнх эмэгтэйчүүдийн зүүн хөх баруунаас арай том.

10.  Эмэгтэйчүүд архи согтууруулах ундаанд 2 дахин илүү мэдрэмтгий байдаг.

11.  Эмэгтэй хүн тохойны үе 6 хэмээр илүү нугалж чаддаг.

12. Эмэгтэй хүн эрчүүдээс нэг цаг илүү унтах шаардлагатай.

13. Охид хөвгүүдээс дунджаар хагас жилийн өмнө хэлд ордог.

14. Эмэгтэйчүүд эрчүүдээс 2 дахин цөөн осол аваар гаргадаг.

15. Эмэгтэй хүний биед 5-6 дахин их алт байдаг.

16. Эрчүүд хоёр дахин олон араар тавьдаг.

17. Солгой эрчүүд эмэгтэйчүүдээс 2 дахин олон байдаг, түүнчлэн ээрүү эрчүүд

18. 4 дахин олон, өнгө ялгадаггүй өвчтэй эрчүүд 80 дахин олон байдаг гэнэ.

19. Эрчүүд эмэгтэйчүүдээс 2 дахин олон аянганд өртдөг.

20. 10 хоригдлын 9 нь эрэгтэй

21. Эрчүүд эмэгтэйчүүдээс дунджаар 1,4 дахин их цалин авдаг.

22. 80 наснаас хойш эрчүүдийн 63 хувь нь сексээс таашаал авсаар байдаг бол

харин эмэгтэйчүүдийн ердөө 30

      Монгол улсын нийт хүн амын 48.8 хувь нь эрчүүд. Яагаад эрчүүд эмэгтэйчүүдээс цөөхөн байна вэ? Учир нь эрчүүдийн нас баралт эмэгтэйчүүдийнхээс илүү байгаатай холбоотой гэж үзэж байна. Эрчүүдийн дундаж наслалт 62.59 байхад эмэгтэйчүүдийнх 69.38, эрчүүд дунджаар 6.8 насаар богино насалдаг гэсэн тоон мэдээ байна. Ер нь аль ч оронд иймэрхүү зөрүүтэй байдаг.Үнэн хэрэгтээ эрчүүд байгалиасаа л богино наслах онцлогтой төрчихсөн юм биш шүү дээ. Үүнд хэд хэдэн шалтгаан бий.

• Эмэгтэйчүүдээс илүү тамхи хэрэглэдэг
  
• Эмэгтэйчүүдээс илүү архи хэрэглэдэг
• Эмэгтэйчүүдээс илүү мансууруулах төрлийн бодис хэрэглэдэг
• Эмэгтэйчүүдээс илүү тохиолдлын бэлгийн харьцаанд ордог ба энэ нь БЗХӨ, ДОХ тусах эрсдлийг бий болгодог
  
• Азаа туршсан амь өрссөн зүйл хийх дуртай
• Уур уцаараа барьж чаддаггүй
• Эрчүүдийг буруутгахад тэд дургүй тул энэ асуудал тэдний хувьд цохилт болдог
• Нээлттэй байдаггүй учраас сэтгэл гутрал удаан хугацааны стресст их өртдөг
• Бүр хүндэрчихээгүй л бол эмнэлэгт очдоггүй
• Эрүүл мэндэд хортой хоол хүнс ихээр хэрэглэдэг
• Нөхөн үржихүйн болон эрүүл мэндийн боловсрол маш тааруу
  
• Ажил амралтаа зөв зохицуулдаггүй
• Эрэгтэй эмэгтэй хүнйи өөхний хуваарилалт ялгаатай, эрчүүдийн хэвлий орчимд өөх хуримтлагдах нь илүү байдаг тул чихрийн шижин зүрхний өвчин, хорт хавдар, цус харвалтанд илүү өртдөг

    Эрчүүд эрүүл аз жаргалтай амьдрахын тулд өөртөө эрүүл амьдралын хэв маягийг дадад зуршил болгох хэрэгтэй.  Эрчүүдийн эрүүл мэндийн асуудал бол зөвхөн биеийн эрүүл мэнд биш юм. Сэтгэцийн буюу сэтгэлийн эрүүл саруул байдал нийгмийн тэнцвэртэй харилцаа хамгийн чухал. Таны бие эрүүл байвал сайн ажиллаж амжилт гаргаж, хамт олондоо нэр хүндтэй байж чадна , ингэснээр Танд сэтгэл зүйн ямар нэг бэрхшээлтэй асуудал үүсэхгүй.

Сэтгэл гутрал

     Сүүлийн жилүүдэд эрчүүдийн амиа хорлолт нилээд их болсон. Эмэгтэйчүүд эрчүүдээс 4 дахин их амиа хорлох оролдлого хийдэг, харин эрчүүд эмэгтэйчүүдээс 4 дахин илүү амиа хорлодог. Амиа хорлолтын шалтгаан нь ихэвчлэн сэтгэл гутралд орсонтой холбоотой байдаг. Тиймээс сэтгэл гутралын талаар зохих мэдлэгтэй болж, өөрийгөө хянаж, сэтгэл гутралаас өөрийгөө сэргийлэхэд суралцах хэрэгтэй.

    Сэтгэл гутрал гэдэг нь амьдралын янз бүрийн нөхцөл байдалд байнга үүсч байдаг бие хүний таагүй сэтгэл хөдлөл юм. Тархины үйл ажиллагааны тэнцвэрт байдал алдагдсанаас тархины эсүүд холбогдож чадахаа больдог төдийгүй удамшлын чанартай байж болдог гэж зарим эрдэмтэд үздэг. Ихэвчлэн хүний хүсэн хүлээж буй зүйл тэс өөр байх эсхүл тийм байх боломжгүй үед үүсдэг ба залхуу эсвэл сул дорой байх, эрч хүчгүй байгаагаас шалтгаалдаггүй.

     Сэтгэл гутралд орсон хүн уйтгартай дүнсгэр болж өөрийн азгүй амьдралын талаар бодож гэм буруутай байдлыг хурцаар мэдэрч эхэдпэг. Амьдрах хүсэл буурч, асуудал хүндрэлийг эсэргүүцэх чадвараа алдаж, өмнөх сонирхол болон хөдөлгөөний идэвх буурдаг. сэтгэл гутарсан үед хүний идэвх буурдаг. Жишээ нь зурагтын өмнө хэдэн цагаар ч хамаагүй суух, гөлрөх, хэвтэх гэх мэт. Орчин тойрны бүх зүйлсийг хар бараанаар харж өөртөө итгэл итгэлгүй болдог. Түүний хувьд маш бага бүтэлгүйтэл хүртэл асар том азгүйтэл мэт санагддаг.Энэ хямрал хэдэн хоног хэдэн сар, цааш даамжирвал бүр хэдэн жилээр ч үргэлжлэх бөгөөд амиа хорлолтонд ч хүргэж болох аюултай.

Сэтгэл гутралд орсон эсэхээ яаж мэдэх вэ? Та сэтгэл гутралын үед илэрдэг дараах шинжүүдээс сүүлийн 3 долоо хоногт илэрсэн эсэх талаар бодож үзээрэй. Хэрэв нилээд олон /10 ба түүнээс дээш/ шинж илэрвэл та мэргэжлийн сэтгэл зүйчид хандах хэрэгтэй.

• Сонирхдог байсан зүйлээсээ уйдах, сонирхохоо болих
• Өдрийн ихэнх цагийг уйтгарлаж өнгөрүүлдэг болох
• Ямар ч шалтгаангүй эсхүл амархан уйлдаг болох
• хөдөлгөөн удаашрах
• Өөрийгөө буруутгах гэмших
• Хоол хэт их идэх эсвэл идэхээ болих
• Амиа хорлох талаар бодох
• Бодох, төвлөрөх, сэтгэх чадвар буурах
• Асуудлыг шийдэж чадахаа болих
• Нойр муудах эсвэл нойроо дийлэхээ больж өдрөөр их унтдаг болох
• Дуу чимээнд мэдрэг болох
• Ой муудах
• Анхаарал амархан сарних
• Байнга ядрах
• Ямар нэг зүйлд сэтгэл хөдлөхөө болих
• Ходоод өвдөх
• Толгой өвдөх
• Хүзүү хөших
• хөлрөх
• Гүйлгэх, өтгөн хатах
• Бэлгийн амьдралд хямрал гарах

Сэтгэл гутрал нь танд сэтгэц физиологийн өвчлөл үүсгэдэг. Сэтгэл гутралаа хэдий эрт илрүүлнэ төдий чинээ хурдан гарах боломжтой.

Сэтгэл гутралаас хэрхэн гарах вэ?

1. Боломжгүй нөхцөлд нэг зэрэг олон зүйлийг чанартай хийх ёстой гэж өөртөө бүү тулга, бодитоор харж төлөвлө
2. Муугаар бодож байгаа зүйлдээ хэт их бүү авт
3. Бүү зожиг бай
4. Алдаа гаргадаггүй хүн гэж байдаггүй. Бусдыг бүү буруутга.
5. Олон нийтийн арга хэмжээ цугларалтад оч
6. Өөрийн сэтгэгдэл мэдрэмжээ зөв илэрхийлэх аргад суралц, сэтгэлдээ ямар нэг гомдол бухимдал бүү хуримтлуул
7. Амьдралыг тэнцвэртэй байлга, Чөлөөт цагийг өөртөө зориуд гаргаж бай
8. Сэтгэл санаа, бие махбодио тайвшруул
9. Сэтгэл санаа тань тогтворгүй байгаа бол ажил хэрэг явуулах, ямар нэг зүйл төлөвлөхөөс зайлсхий
10. Архи тамхи, тайвшруулах эм нь сэтгэл гутралыг улам даамжруулдаг.
11. Дасгал хөдөлгөөн хийж, цэвэр агаарт алх
12. Өөрөө өөртөө урам өг

Та мэргэжлийн зөвлөгөө авахыг хүсвэл Эрэгтэйчүүдэд зөвлөгөө өгөх төвийн блог болон  мэйл хаягруу хандаарай. И-мэйл: counsel_men@yahoo.com     Холбоо барих утас: 96361162

Эрчүүд доорх өвчнөөр илүү түлхүү өвддөг. Үүнд:

1. Бүх эрчүүд түрүү булчирхайтай холбоотой ямар нэг өвчнөөр өвдөх магадлал 100% байдаг. Эдгээр өвчинд түрүү булчирхайн ургалт, түрүү булчирхайн үрэвсэл, түрүү булчирхайн хорт хавдар дийлэнх нь байдаг.
2. Зүрхний өвчин. Зүрх судасны эмгэг нь таргалалт, архи, сэтгэлийн хөдөлгөөнтэй шууд холбоотой гэж үздэг.
3. Элэг, уушиг, бүдүүн гэдэсний хорт хавдар.
4. Сэтгэл гутралаас үүдэлтэй амиа хорлолт.
5. Бэлгийн замын халдварт өвчнүүд.
6. Чихрийн шижин. Энэ нь буруу хооллолт, хөдөлгөөний дутагдал, таргалалт, хорт зуршил /архи, тамхи/-тай шууд холбоотой.

Эрчүүдээ өөрийнхөө төлөө бас бусдын төлөө өөрийгөө хайрлаарай.

Аавдаа

Зүүсэрлэн анирлах  зэрэглээн дунд би алхаж

Зүрхэнд хоногшсон аавын үгс  чихэнд шивнэхүйд

Зөнгөөрөө мэдэрч таныгаа санахдаа алдаагаа уучилж

Зүймэл орчлонд ганцхан гэдгээ бодолдоо ухаарсан

Хөлмөг нимгэн тавиландаа  мансуурч  таныгаа мартчихаад

Хөлчүүхэн амьдралын нугачаан дунд бүдэрч явахдаа

Ааваас  илүү хангайн нуруу хорвоод үгүйг

Ангир үр чинь нулимастай нүдэндээ мэгшин санана

Гэр минь эзгүйрч орчлон нэг л гундуу ч

Дэргэдээс үнэр тань салаагүй шүү аав минь ээ

Гэгэлзэх сэтгэлд  холдоод бие тань үгүйч

Дэндүүхэн хайр тань ойрхон байдаг шүү эцэг минь ээ

Хааяа нэг халамцуухан ирчихээд гэртээ тухалж

Хачин сайхан зантай болчихоод

Үрээ өхөөрдөн инээд алдаж бас дуу аялан

Үрчлээ суусан духандаа хөлс  бурзайлган суудагсан

Өглөө нь гарч яваад орой нь буцаад л ирдэг

Өвгөн буурал аав та үгүй ч

Өтөл болтол ханьсан жаргах хань минь

Өнчин зүрхэнд минь таныг л орлодог оо аав минь

Буурал дэлхий хөрсөндөө таныг хучиж

Бүлтгэрхэн охин тань таныгаа сэтгэлдээ бүүвэйлнэ

Босон суун гэгэлзэх ээж минь цайныхаа дээжийг өргөн

Бүүр түүрхэн зүүдэнд та минь ирнэ

Алтанхан нарнаас хайр тань халуун юм шүү аав минь

Аньсган дахь нулимснаас сэтгэл тань тунгалаг юм шүү эцэг минь

Элгэндээ тэвэрч аав таныгаа мөнхөлсөн ч

Эр хүн бүхэнд мөргөж явна аа охин тань.

2011.08.06, байрлагч  Б.Н

Гэр бүлдээ хайртай би

Ухаантай охин төрүүлж өгсөн

Унаган багын хань минь

Хөөрхөн хүү өсгөж өгсөн

Хайртай хонгор хань минь

        Гэнэдэж алдаж зовоосон шүү чамайг

       Гэмтний газар гэсгээлгэснийг чинь

       Гэнэн сэтгэлээр уучилъя

      Гэр бүлдээ хайртай шүү би

Архийг ихээр хэрэглэж

Алаг үрсээ зовоосон бол

Сархадыг зөндөө ууж

Сайхан  чамайгаа ядраасан бол

       Сахилгын газар авчирсныг чинь

       Сайхан сэтгэлээр уучилъя

       Хүмүүжүүлэх орчинд өгснийг чинь

       Хүнлэг сэтгэлээр уучилъя

       Гэр бүлдээ хайртай шүү би...

2010.08.07, байрлагч  Я.Б

ЭЗӨТөвөөс зарласан уралдаануудад оролцож шалгарсан бүтээлүүдээс...

                                                                      "Хайр"

"Хайр" гэдэг  энэ 4  үсэгнээс бүрдсэн богинохон үг, хүн төрөлхтөн үүсэж бий болсон тэр цагаас эхлэн  магадгүй тэрнээс ч өмнө араатан амьтанд хүртэл хайрын мэдрэмж төрж байсан бизээ. Хүний амьдралын энэ богинохон он жилүүдэд бид бусдыг хайрлаж бусдаас хайрын мэдрэмжийг авч цаг хугацаагаа үддэг билээ. Би ээждээ хайртай, хоёр охин дүүдээ хайртай, эхнэртээ хайртай, мөн хүү охин хоёртоо хязгааргүй их хайртай. Миний хүү гээд азай буурал ээж минь зулай дээрээс үнэрлэхэд миний биеээр халуун цус гүйж би нялхарч уйлмаар санагддаг. Миний хайртаа гээд халуун сүүтэй цайныхаа дээжийг өмнө минь барьж зогсох эхнэрээ хараад зүрх хүчтэй цохилж хайрын дулаан халамж энхрийллийг мэдэрдэг. Миний хайртай ааваа гээд нялхран эрхлэх хоёр хүүхдээ үнсэхэд оюун бодол сэтгэл минь догдолж, би хайраас төрсөн хүүхдүүдтэй хүн гэж бахархмаар байдаг. Гэвч би энэ их хайрын галаас бий болсон амьдралаа архи хэмээх хороор унтраах гэж оролдсондоо маш их харамсаж халаглаж сууна. Дөрөвхөн үсэгнээс бүрдсэн ХАЙР, АРХИ гэдэг хоёр үг хүнийг АРЧААГҮЙ нэгэн эсвэл АЗ ЖАРГАЛТАЙ нэгэн болгох агуу увидастай байжээ.

                                                        2010 оны 6 сарын 12  Х.М

Тэртээх зуунд дайчин эрс чиний л төлөө бүлээн цусаа урсгаж

Тэмүүжин Хаан болоод чамайг л амар амгалан байг гэж энэ улс гүрнийг байгуулсан

Чиний үзэсгэлэн гоог тунхаглаж бийрийнхээ үзүүрээр дүрийг чинь зурганд мөнхөлдөг

Чамайг л уяраах гэж үгийнхээ сайхнаар найрагчид шүлгээ урладаг

БҮХ БҮСГҮЙЧҮҮДДЭЭ ОЛОН УЛСЫН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЭРХИЙГ ХАМГААЛАХ ӨДРИЙН МЭНДИЙГ ДЭВШҮҮЛЖ АЗ, ОД, ГЭГЭЭН САЙХАН БҮГДИЙГ ХҮСЬЕ.

Та дараах асуултуудыг уншаад санал нийлж байвал тийм буюу "+", санал нийлэхгүй байгаа бол үгүй буюу "-"-г дугуйлна уу.

Та тийм гэж хариулсан хариулт бүрдээ 1 оноо өгөөд нийлбэрийг нь гаргаарай. Та хэдэн оноо авсан байна?              

Та авсан онооныхоо нийлбэрийг counsel_men@yahoo.com-руу илгээж тестийнхээ хариуг авна уу.

Баярлалаа. Танд амжилт хүсье.

http:\\www.vinum.narod.ru\statw27.htm

http:\\www.narcocenter.ru\articles\24\

Өнөөдөр таны сэтгэл санаа эдгээр зургуудын алинтай нь илүү адилхан байна вэ? 1-3 зургийг сонгоно уу? Дараагаар нь та яагаад энэ дүрсийг сонгосноо өөрөөсөө асуугаарай?

Далай ламын Мянганы сургааль

1. Их хайр , их ололт нь их эрсдэлийг дагуулж явдгийг сана .

2. Аливааг алдсан ч хичээл сургуулийг бүү алд .

3. Өөрийгөө хүндлэх , бусдыг хүндлэх , өөрийнхөө бүх үйлдэлд эзэн болох гэсэн 3- н зарчимыг мөрд .

4. Хүссэн зүйлээ авч чадахгүй байна гэдэг нь заримдаа гайхамшигт аз дайралт болдгийг сана .

5. Жижиг маргаанаас болж том нөхөрлөлөө бүү сүйтгэ .

6. Алдаа хийснээ мэдсэн даруйдаа засах алхамыг хийж бай .

7. Өдөр бүр хэдэн мөчийг ганцаараа өнгөрөөж бай .

8. Бусадтай нээлттэй бай , гэвч өөрийнхөө үнэ цэнийг бүү алд .

9. Чимээгүй байна гэдэг нь заримдаа хамгийн сайн хариулт гэдгийг сана .

10. Нэр төртэй сайхан амьдар . Тэгвэл нас ахиж эргэж бодох цагт 2 удаа амьдарсан мэт сэтгэл ханах болно .

11. Гэр бүлийн доторхи халуун дулаан уур амьсгал тань , таны амьдралын тулгуур , суурь мөн .

12. Өөрийн мэдсэнээ бусадтай хуваалц . Энэ нь мөнхийн алдарыг олох зам юм .

13. Газар дэлхийтэй эелдэг харьц .

14. Жилд 1 удаа урьд очиж байгаагүй газраа оч .

15. Хамгийн сайн харилцаа гэдэг бол зөвхөн бие биенээ хайрласан хайр нь бие биенийхээ хэрэгцээнээс давж гарсан тэр тохиолдолд л байдаг ганц зүйл гэдгийг сана .

16. Юуг орхиж , юуг хаяж байж олж авснаар нь өөрийнхөө амжилтыг дүгнэ .

Эдгээр нь шинэ мянганы босгон дээр Далай ламын айлдсан сургааль үгс болой .

Сэтгэл оюундаа тунгаан хичээвээс магад таны амьдрал дээшлэх буй за !

Д.Болдхуяг : АРХИ

Хундаган дотор ариун ундаа байдаг билүү
Хуурайлж өсгөсөн ээжийн чинь шорвог нулимстай цуг
Худалч дайсны чинь нялуун шүлс байдаг биш үү

Аяган дотор идээний дээж байдаг билүү
Аавын чинь бүлээн цөхрөлтэй хамт
Андын чинь халуун цус байдаг биш үү

Амсар мэлмэрэх жүнзээ сайхан юм байдаг билүү
Агсамнал, алдаа, амь нас чинь, алив бүхэн чинь
Адгийн заяа түүн дотор байдаг биш үү, уугтун!

Эр хүнийг та нар хааяа ч болов өршөө
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл ээ
Эр нөхөр чинь үгүй бол гэрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эрдэмт хөвгүүд чинь үгүй бол төрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эр цэрэг чинь үгүй бол эх орон чинь эзгүйрнэ
Эр хүнийг та нар хааяа ч болов өршөөж бай
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл ээ.
Хэл нь тагнайгаа олохгүй тульдчиж
Хөл нь дэлхийгээ онохгүй тэмтчиж
Хааяа нэг халамцуухан ирэхэд нь
Хараалын үг урсгаж халаасыг нь битгтй хоосол оо
Янагын захиа л лав гарахгүй шүү дээ наадахаас чинь
Яахав дээ хөөрий шараа тайлах юмыг нь үлдээ
Эр хүнийг та нар хааяа ч болов өршөө
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл ээ.
Халуун залуу насыг нь хамт элээснээ бод оо
Хайрын галзуу дурлалд хамт элэгдсэнээ бод оо
Өөрийг чинь ээж болгосон эрийн тэнгэр юм шүү дээ
Үрийн чинь эцэг болсон хүний дээд юм шүү дээ

Хичнээн жил амьд явахыг мэдэж болдоггүй орчлонд
Хэзээ хаана жаргана гэж хэрүүлийн алим хуваах юм бэ
Хазайсан газар нь тэдэнд чинь бүүвэй ээж түшиг болдог юм
Халтирсан газар нь тэдэнд чинь бүсгүй хайр нөмөр болдог юм
Уул шиг юм гэж дандаа битгий давар
Үүл шиг нүүгээд явчихдаг юм
Ус шиг уян гэж дандаа битгий самар
Уур болоод дэгдчихдэг юм
Төгөлдөр их урмыг нь бүр хугалчихвал
Төрсөн шигээ уруугуу хараад уначихдаг юм
Эр хүнийг та нар хааяа ч болов өршөө
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл ээ.
Дээл бүсэн гоёлтой
Дээрээ малгайн хиймортой
Андынхаа дэргэд цовоожиж
Аавынхаа харцанд томоождог
Янагын сэтгэлд нялхарсан эрчүүдийг
Янжинлхамууд минь өршөө
Олон олон авааль гэргий та нараасаа
Олон олон аавын хөвгүүдийг
Өмөөрч бичсэн шүлгийг минь болгоо
Өөрийн минь биеийг битгий болгоо
Эр нөхөр чинь үгүй бол гэрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эрдэмт хөвгүүд чинь үгүй бол төрийн чинь зай эзгүйрнэ
Эр цэрэг чинь үгүй бол эх орон чинь эзгүйрнэ
Эр хүнийг та нар хааяа ч болов өршөөж бай
Эрлэгт явчихаас нь өмнө ханийн жаргал эдлүүл ээ.

Эр хүн чиний л хоолойд дуугарахсан

Эх орондоо өргөсөн тангаргийн үгсийн хэмнэлтэй
Эр цэргийн уухай нь болчоод чиний л хоолойд дуугарахсан
Эзгүй талд адуу хураан салхиар хөгжимдсөн
Идэрхэн залуусын исгэрээ нь болчоод чиний л хоолойд дуугарахсан

Буяны мөрд сэтгэл өргөн гэгээрлээр ариуссан
Бурханы шавь нарын маань нь болчоод чиний л хоолойд дуугарахсан
Будан хөхөлдөх намрын навчсаар сэтгэл гундсан
Буурал өвгөдийн захиас нь болчоод таны л хоолойд дуугарахсан

Наадмын дэвжээнд торгон өмсгөлөөр дэнжийг чимсэн
Начны цолын чимэг нь болчоод засуулчийн  хоолойд дуугарахсан
Намрын хуримд хурсан олныг айргаар шахсан
Найрын сөнчийн дугараа нь болчоод чиний л хоолойд дуугарахсан

Атгахан чихрээр хөлд орох хүүгээ өхөөрдсөн
Аавын сэтгэлийн урам нь болчоод чиний л хоолойд дуугарахсан
Алаг нүдэн бүсгүйн харцаар зүрхээ гоёсон
Амраг залуугийнхаа шүлэг нь болчоод  чинийхээ л хоолойд дуугарахсан